Synthese
Uitgeverij Synthese






De bestorming van het onmogelijke
Max Reneman, De Keerkring & de collectieve verbeelding
Marjolijn van Riemsdijk e.a.


Dit is de geschiedenis van een groep Amsterdamse kunstenaars, die in de jaren zestigen zeventig regelmatig buiten, op straat, en in het Stedelijk Museum de boel op stelten zette. De gangmakers, tandarts/kunstenaar Max Reneman, beeldend kunstenaar Theo Kley en voormalig antirookmagiër Robert Jasper Grootveld waren bedenkers en uitvoerders van alle mogelijke en onmogelijke projecten, waarmee ze volgens Simon Carmiggelt een begin maakten met De bestorming van het onmogelijke.

Een kleine greep: als Deskundologen deden ze onderzoek naar dagelijkse, niet opvallende verschijnselen, als leden van de Insekten Sekte organiseerden ze insektenbijeenkomsten en maakten ze een Vlinderopera. Nederland werd na uitputtend onderzoek 'bijna klaar' bevonden en met het Amsterdams Ballon Gezelschap boden ze een 'zachte luchtvaart' als alternatief voor vliegtuiglawaai. Veel activiteiten vonden in de openlucht plaats, in weilanden, vaak bij het dorpje Ruigoord, en iedereen die maar wilde, kon meedoen. Het waren speelse,'ludieke' acties, licht anarchistisch, een commentaar op de gevestigde orde en op maatschappelijke verschijnselen, zoals milieuvervuiling, vliegtuigoverlast een ironisch commentaar op de welvaartsstaat. Dankzij de fotograaf Cor Jaring, zelf deelnemer aan talrijke acties, en anderen zijn de beelden bewaard gebleven van al die kleurrijke spektakels.

De bestorming van het onmogelijke is ook de geschiedenis van de Amsterdamse kunstenaarsvereniging De Keerkring, die vanaf de jaren vijftig regelmatig in de Nieuwe Vleugel van het Stedelijk Museum exposeerde. Die eertijds zo rustige exposities werden in de jaren zestig en zeventig tijdens het voorzitterschap van Max Reneman spraakmakende gebeurtenissen. Niet alleen was er dan werk te zien van gerenommeerde kunstenaars als Jaap Hillenius, Pieter Holstein, Peter Vos en vele anderen, maar ook de resultaten van het onderzoek van Deskundologen, de Klaasstoel van Jasper Grootveld, beeldverslagen van Cor Jaring en het Fruitorgel van Theo Kley. Bij de openingen stroomden de mensen toe, om het Koor van Prettig Gestoorde Vrouwen aan te horen, begeleid door leden van het Resistentieorkest, of voor een optreden van professor Maximiliaan Blauw met een demonstratie van Immuun Blauw, de kleur van de oneindigheid. In de woorden van de journalist Henk Hofland vormde deze groep Amsterdamse kunstenaars en hun aanverwanten 'de zachtaardig-poëtische afdeling van de jaren zestig en zeventig, dus ook het prettig gestoorde'. Treffender had hij het niet kunnen zeggen. Het is de eerste keer dat de wederwaardigheden van deze kunstenaarsgroep in een boek zijn vastgelegd. Hiermee is dan ook een klein hiaat in de Nederlandse kunstgeschiedenis opgevuld.

Marjolijn van Riemsdijk (1941) studeerde kunstgeschiedenis aan de Rijksuniversiteit van Leiden. Zij was hoofdredacteur van het kunsttijdschrift Decorum. In 1998 verscheen de door haar geschreven monografie Kees Franse, een Rotterdamse kunstenaar bij uitgeverij Waanders. Voorts leverde ze een bijdrage aan de bundel Beroep Kunstenares (Sun, 1998) en werkte ze mee aan het boek 90 over 80, tien jaar beeldende kunst in Rotterdam (Stichting Kunstpublicaties Rotterdam, 2000).

Fotografie: Cor Jaring (1936) is fotograaf en schilder. Zijn bekendste projecten en reportages zijn: de Amsterdamse haven en havenarbeiders, happenings van de jaren zestig, provomanifestaties, protestmarsen in de jaren zestig en zeventig, expedities van het Deskundologisch Laboratorium, en de Vlinderopera. Cor Jaring woont en werkt in Amsterdam.



DETAILS
ISBN 9062290671
Uitvoering: Paperback
Imprint: Bres
Status: Beschikbaar
Prijs:  € 22,50